Öğrencilerin, sınavlara hazırlananların ve öğretmenlerin yeni eğitim adresi bulportal.com yayında! Detay
  1. Ana Sayfa
  2. 7. Sınıf
  3. 7. Sınıf Fen Bilimleri: Geri Dönüşüm ile Yeniden Kullanım Arasındaki Fark Nedir?

7. Sınıf Fen Bilimleri: Geri Dönüşüm ile Yeniden Kullanım Arasındaki Fark Nedir?

Bir kavanozu yıkayıp yeniden kullanmakla cam atığı geri dönüşüme vermek arasındaki farkı günlük eşya örnekleri ve kısa bir testle öğren.

Geri dönüşüm yeniden kullanım farkını gösteren kavanoz ve atık ayrıştırma

Geri dönüşüm, atık bir ürünü işleyerek malzemesini yeniden ham maddeye dönüştürmektir; yeniden kullanım ise ürünü atığa dönüştürmeden aynı ya da başka bir amaçla tekrar kullanmaktır. Örneğin temiz bir cam kavanozu kalemlik yapmak yeniden kullanımdır; cam atığını toplayıp işleyerek yeni cam ürün üretmek geri dönüşümdür. Geri dönüşüm yeniden kullanım farkını anlamanın en kolay yolu, eşyanın biçiminin ve malzemesinin değişip değişmediğine bakmaktır.

Geri dönüşüm ve yeniden kullanım nasıl ayrılır?

Yeniden kullanımda eşya çoğunlukla olduğu gibi kalır. Bir ürünün ömrü uzar; onu parçalayarak ham maddesine dönüştürmek gerekmez. Bir kitabı başka bir öğrenciye vermek, sağlam bir çantayı onarmak veya yıkanabilir bir matarayı tekrar doldurmak bu kapsamdadır. Eşyanın ilk üretim amacı değişmek zorunda değildir: Bir kitap yine okunabilir, bir kavanoz ise saklama kabı olarak kullanılabilir. Konunun bağlantılı bir yönünü 7. Sınıf kategorisindeki ilgili yazılar yazısında bulabilirsiniz.

Geri dönüşümde ise atık, toplama ve işleme aşamalarından geçer. Malzemeler ayrıştırılır ve uygun işlemlerle yeni ürünlerin üretiminde kullanılabilecek ham maddeye dönüştürülür. Örneğin kullanılmış kâğıtlar işlenerek yeni kâğıt ürünlerinin yapımında değerlendirilebilir. Burada eski defterin kendisi yeniden kullanılmaz; kâğıt malzemesi işlenir. Bu nedenle geri dönüşüm yeniden kullanım sürecinden farklıdır: Ürünü tekrar kullanmak yerine malzemesinden yararlanılır.

Günlük eşyalardan örneklerle sınıflandıralım

  • Cam kavanoz: Yıkanıp içinde kuru gıdaların saklanması için kullanılırsa yeniden kullanımdır. Cam atık kutusuna bırakılıp işlenerek yeni cam ürün yapılırsa geri dönüşümdür.
  • Kâğıt: Kullanılmamış yüzünü not almak için değerlendirmek, kâğıdı yeniden kullanmaktır. Atık kâğıdın ayrıştırılıp yeni kâğıt üretiminde değerlendirilmesi geri dönüşümdür.
  • Giysi: Küçülen ama sağlam bir giysiyi başka birine vermek yeniden kullanımdır. Kullanılamayacak durumdaki tekstil malzemesinin uygun bir toplama ve işleme sürecine gönderilmesi geri dönüşüm olabilir.
  • Plastik şişe: Tek kullanımlık bir şişeyi tekrar doldurmak her zaman güvenli veya uygun değildir. Yeniden kullanılmak üzere tasarlanmış, temizlenebilir bir matara tercih etmek daha doğru bir örnektir. Şişeyi atık toplama sistemine vermek ise geri dönüşüme katkı sağlayabilir; hangi plastiklerin kabul edildiği yerel kurallara göre değişebilir.

Aynı eşya, yapılan işleme göre iki farklı grupta yer alabilir. Bu yüzden yalnızca eşyanın türüne bakarak karar verilmez; eşyanın kendisi mi tekrar kullanılıyor, yoksa malzemesi mi işleniyor? sorusu sorulur. Geri dönüşüm yeniden kullanım ayrımı, kavanoz örneğinde bu soruyla açıkça görülür: Kavanozu doğrudan değerlendirmek yeniden kullanım, camını işleyip yeni bir ürün üretmek geri dönüşümdür.

Bir eşya için karar verirken izlenecek yol

  1. Önce güvenliği düşün. Kirli, kırık veya sağlığa zarar verebilecek eşyaları sırf atık çıkmasın diye kullanma. Kimyasal madde içermiş kapları yiyecek ya da içecek saklamak için kullanma.
  2. Eşya işe yarar ve sağlamsa onarılabilir mi, başka biri kullanabilir mi diye bak. Bu seçenekler, ürünü atığa çevirmeden ömrünü uzatır.
  3. Artık kullanılamıyorsa malzemesinin geri dönüşüme uygun olup olmadığını ve bulunduğun yerde nasıl ayrıştırıldığını kontrol et. Her malzeme her toplama sisteminde kabul edilmeyebilir.

Bu sıra, atık miktarını azaltma hedefini daha iyi açıklar. Bir ürünü tekrar kullanmak, onun yeniden işlenmesi ihtiyacını doğrudan önleyebilir. Geri dönüşüm de kullanılamayan ürünlerin malzemelerini değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak geri dönüştürülebilir olması, bir eşyayı gereksiz yere tüketmenin sorun yaratmadığı anlamına gelmez. Önce ihtiyacı azaltmak, sonra sağlam ürünü değerlendirmek, uygun atığı da doğru biçimde ayırmak gerekir.

Sık karıştırılan noktalar

Bir eşyayı başka amaçla kullanmak da ürünün kendisi parçalanıp ham maddeye dönüştürülmüyorsa yeniden kullanımdır. Örneğin sağlam bir teneke kutuyu kalemlik yapmak, kutunun malzemesini geri dönüştürmek değildir. Öte yandan, bir atık malzemenin yeni bir üründe kullanılabilmesi için işlenmesi geri dönüşüm kapsamındadır.

Yeniden kullanma kararı verirken temizlik ve güvenlik önemlidir. Her kap tekrar doldurulmaya uygun değildir; bazı ürünler tek kullanımlık tasarlanır. Benzer biçimde, her atık kâğıt ya da plastik aynı yöntemle geri dönüştürülemez. Atıkları yerel toplama kurallarına göre ayırmak, doğru malzemenin doğru yere ulaşmasına yardımcı olur.

Kısa özet

  • Ürünün kendisini yeniden değerlendirmek, yeniden kullanımdır.
  • Atığı işleyip malzemesini ham madde olarak değerlendirmek, geri dönüşümdür.
  • Sağlam ürünü onarmak veya başkasına vermek, kullanım ömrünü uzatır.
  • Güvenlik ve yerel atık ayrıştırma kuralları göz ardı edilmemelidir.

Mini test

  1. Bir öğrenci sağlam hikâye kitabını kardeşine veriyor. Bu davranış geri dönüşüm mü, yeniden kullanım mı?
  2. Kullanılmış cam şişeler toplanıp işlenerek yeni cam ürünlerin yapımında kullanılıyor. Hangi süreç gerçekleşiyor?
  3. Bir kavanozu yıkayıp düğmeleri saklamak için kullanmak neden geri dönüşüm sayılmaz?

Cevap anahtarı

  1. Yeniden kullanım. Kitap işlenerek ham maddeye dönüştürülmeden tekrar okunuyor.
  2. Geri dönüşüm. Cam atık işleniyor ve malzemesi yeni ürün üretiminde değerlendiriliyor.
  3. Çünkü kavanozun kendisi doğrudan başka bir amaçla kullanılıyor. Malzemesi ayrıştırılıp işlenmiyor.
7. Sınıf Fen Bilimleri: Geri Dönüşüm ile Yeniden Kullanım Arasındaki Fark Nedir?
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

BulPortal ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!